De IJmuider Courant schreef over de SOVA - lezing  op 12 mei 2010

door Kees de Boer 

"150 mensen bij lezing over het dagelijks leven in Tweede Wereldoorlog"

"HET LEVEN GING GEWOON DOOR"

 IJmuiden – Hoe keek de Nederlandse bevolking naar de Duitse militairen in de Tweede Wereldoorlog? Waarom floreerde de Nederlandse economie in die onderdrukkingsjaren? En hoe diep greep de Jodenvervolging in? Aspecten van de oorlog, die  Ad van Liempt (auteur van de tv-serie 'De Bezetting'), maandagavond in het Thalia Theater ter sprake bracht. De lezing was een initiatief van de Stichting Onderzoek van de Velser Affaire. Van Liempt belichtte in zijn presentatie hetdagelijks leven in de oorlog aan de hand van dagboeken, ooggetuigenverslagen en filmbeelden. Voor de pauze werd zo een beeld geschetst van een Nederland dat de eerste jaren vrij ontspannen met de Duitse bezetter omging. Pas jaren later werd de verhouding veel grimmiger, na harde represailles bij stakingen en andere vormen van verzet. Uiteindelijk zijn duizenden mensen actief bezig geweest met de hulp aan onderduikers. In dat kader schetste Van Liempt de aspecten van de Jodenvervolging. Hoe deze mensen langzaam maar zeker en met grote doelmatigheid in de maatschappij werden geïsoleerd. Met fotomateriaal werd het dagelijks leven in kamp Westerbork getoond, het relatief rustige en misleidende voorportaal van de vernietigingskampen. De Jodenjagers kwamen aan de orde, hun achtergronden en hun methoden. Schokkend was een boekpassage over twee kinderen die bij hun onderduikadres worden weggehaald.Winnie de Wit uit Assendelft had voor de pauze geboeid geluisterd. ,,Ik was verbaasd, toen ik hoorde dat in de oorlog de economie met 14 procent groeide. Dankzij al die Duitse industrieorders. Dat wist ik niet."Na de pauze was er gelegenheid tot het stellen van vragen. Zo wist iemand te melden dat tijdens de schietpartij op de Dam, net na de bevrijding, als eerste hoogstwaarschijnlijk door een gefrustreerde Joodse man is geschoten. Een ander vertelde de zaal dat al in de jaren dertig door de inlichtingendiensten lijsten met linkse mensen werden aangelegd, die later aan de Duitsers werden overgedragen. Zo kon het gebeuren dat 80 procent van de CPN-leden werden vermoord, onder wie ook bezorgers van de krant 'De Waarheid'.Gaandeweg de avond herbeleefden de ongeveer 150 bezoekers individuele ervaringen van de gewone Nederlander in de Tweede Wereldoorlog. Als het aan Ad van Liempt ligt, krijgen die individuele ervaringen blijvend aandacht. Ook 70 jaar na de oorlog nog? Van Liempt haalt een strofe van Harry Mulisch aan: ,,De Tweede Wereldoorlog is pas voorbij als er een derde komt. Laten we hopen dat we er altijd over blijven praten."